- Đăng nhập
- Đăng ký
Khi nhận thấy da xuất hiện những vùng sẫm màu hoặc không đều màu, nhiều người thường gọi chung tất cả là nám. Tuy nhiên, trên thực tế, các vùng da tối màu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.
Ba tình trạng thường bị nhầm lẫn là nám, thâm sau viêm và đồi mồi. Mỗi tình trạng có đặc điểm riêng về màu sắc, vị trí, hình dạng và cơ chế hình thành. Việc nhận diện đúng giúp bạn lựa chọn hướng chăm sóc phù hợp hơn, đồng thời hạn chế sử dụng sản phẩm hoặc phương pháp không cần thiết.
Nội dung dưới đây giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa nám, thâm sau viêm và đồi mồi dựa trên những đặc điểm thường gặp. Việc quan sát tại nhà chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho quá trình thăm khám, chẩn đoán của bác sĩ da liễu.
Nám thường tạo thành những mảng nâu tương đối đối xứng ở hai bên mặt, phổ biến tại vùng má, trán, sống mũi, cằm hoặc phía trên môi.
Thâm sau viêm thường xuất hiện đúng tại vị trí da từng bị mụn, trầy xước, kích ứng hoặc viêm. Các vết thâm thường phân bố rải rác và không có tính đối xứng rõ ràng.
Đồi mồi thường là những đốm nâu phẳng, có ranh giới tương đối rõ, xuất hiện ở những khu vực tiếp xúc với ánh nắng trong thời gian dài như mặt, mu bàn tay, vai hoặc cẳng tay.
Những đặc điểm này có thể giúp phân biệt sơ bộ. Tuy nhiên, một số tình trạng da vẫn có biểu hiện tương tự nhau. Khi đốm sắc tố có dấu hiệu bất thường, bạn nên đến gặp bác sĩ da liễu để được kiểm tra trực tiếp.
Nám, thâm sau viêm và đồi mồi đều thuộc nhóm biểu hiện tăng sắc tố da.
Melanin là sắc tố góp phần quyết định màu sắc của da. Khi melanin được sản xuất hoặc tập trung nhiều hơn tại một khu vực, vùng da đó sẽ trở nên sẫm màu hơn vùng da xung quanh.
“Tăng sắc tố da” là một thuật ngữ rộng, được dùng để mô tả nhiều tình trạng khác nhau như:
Vì đều tạo ra những vùng da có màu nâu, xám hoặc tối hơn, các tình trạng này rất dễ bị nhầm lẫn khi chỉ quan sát bằng mắt thường.
Để phân biệt, cần xem xét đồng thời vị trí, hình dạng, màu sắc, tính đối xứng, thời điểm xuất hiện và những thay đổi đã xảy ra trên da trước đó.
Nám, có tên tiếng Anh là melasma, là tình trạng da xuất hiện các mảng hoặc đốm có màu sẫm hơn màu da tự nhiên.
Nám thường xuất hiện trên khuôn mặt và thường không gây đau, ngứa hoặc khó chịu. Tuy nhiên, sự thay đổi màu sắc của da có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ và sự tự tin của người gặp phải.
Nguyên Nhân Hình Thành Nám
Nám là tình trạng có cơ chế phức tạp và thường liên quan đến nhiều yếu tố cùng lúc.
Những yếu tố thường được nhắc đến gồm:
Nám thường gặp ở phụ nữ nhiều hơn nam giới và có xu hướng phổ biến hơn ở người có tông da từ trung bình đến sẫm màu.
Ánh nắng là một trong những yếu tố có thể khiến vùng nám trở nên rõ và đậm màu hơn. Vì vậy, bảo vệ da trước ánh nắng là bước quan trọng trong quá trình chăm sóc da có biểu hiện nám.
Dấu Hiệu Nhận Biết Nám
Nám thường có một số đặc điểm sau:
Nám có thể liên quan đến sắc tố ở những độ sâu khác nhau trong da. Vì vậy, không nên tự xác định tình trạng nám nông hay nám sâu chỉ dựa trên màu sắc quan sát được bằng mắt thường.
Thâm sau viêm có tên tiếng Anh là post-inflammatory hyperpigmentation, thường được viết tắt là PIH.
Đây là tình trạng vùng da trở nên sẫm màu sau khi da từng bị viêm, kích ứng hoặc tổn thương.
Thâm sau viêm có thể xuất hiện sau:
Khi da bị viêm hoặc tổn thương, quá trình phục hồi có thể kích thích các tế bào sắc tố tạo ra nhiều melanin hơn tại khu vực bị ảnh hưởng.
Phản ứng viêm kéo dài hoặc rõ rệt có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện vùng da sẫm màu sau viêm. Việc tự nặn mụn, cạy vảy hoặc cào gãi có thể khiến phản ứng viêm kéo dài và làm vết thâm dễ xuất hiện hơn.
Tiếp xúc với ánh nắng mà không bảo vệ da phù hợp cũng có thể khiến vết thâm trở nên đậm màu và mất nhiều thời gian hơn để mờ đi.
Thâm sau viêm thường có các đặc điểm:
Thâm sau viêm không phải là sẹo. Tuy nhiên, vết thâm và sẹo vẫn có thể cùng xuất hiện sau một tổn thương do mụn.
Một số vết thâm có thể mờ dần theo thời gian. Tuy nhiên, tốc độ cải thiện còn phụ thuộc vào mức độ viêm, tông da, thói quen chăm sóc và khả năng bảo vệ da trước ánh nắng. Những vết thâm đậm màu hoặc tồn tại kéo dài có thể cần nhiều thời gian hơn để cải thiện.
Đồi mồi còn được gọi là đốm nắng hoặc solar lentigo.
Đây là những đốm sắc tố phẳng, thường có ranh giới tương đối rõ và liên quan đến tác động tích lũy của ánh nắng trong thời gian dài.
Đồi mồi thường xuất hiện nhiều hơn khi tuổi tăng lên. Tuy nhiên, người trẻ tiếp xúc với ánh nắng thường xuyên vẫn có thể gặp tình trạng này.
Đồi mồi chủ yếu liên quan đến việc da tiếp xúc với tia cực tím trong thời gian dài.
Những vùng da thường xuyên không được che chắn có nguy cơ xuất hiện đồi mồi cao hơn, bao gồm:
Đồi mồi có thể được xem là một trong những biểu hiện của quá trình lão hóa da do ánh nắng tích lũy.
Đồi mồi thường có những đặc điểm sau:
Phần lớn đồi mồi là tổn thương lành tính. Tuy nhiên, không nên tự kết luận mọi đốm nâu xuất hiện trên da đều là đồi mồi.
Nếu một đốm sắc tố thay đổi nhanh về kích thước, hình dạng, màu sắc hoặc bề mặt, bạn nên đến gặp bác sĩ da liễu để được kiểm tra.
Nám, thâm sau viêm và đồi mồi đều khiến da xuất hiện những vùng sẫm màu hơn bình thường. Tuy nhiên, ba tình trạng này có sự khác biệt về hình dạng, vị trí, nguyên nhân và diễn tiến trên da.
Nám: Thường tạo thành mảng lan tỏa và tương đối đối xứng trên mặt.
Thâm sau viêm: Xuất hiện tại vị trí da từng bị mụn, viêm hoặc tổn thương.
Đồi mồi: Thường là các đốm riêng biệt, phẳng và có ranh giới tương đối rõ.
Nám: Thường phân bố tương đối đối xứng ở hai bên khuôn mặt, đặc biệt tại vùng má.
Thâm sau viêm: Thường xuất hiện rải rác và không có tính đối xứng rõ ràng.
Đồi mồi: Thường không đối xứng và phân bố theo những vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng.
Nám: Thường gặp tại hai bên má, trán, sống mũi, cằm hoặc vùng phía trên môi.
Thâm sau viêm: Xuất hiện tại những vị trí từng có mụn, viêm, kích ứng, trầy xước hoặc tổn thương da.
Đồi mồi: Thường xuất hiện trên mặt, mu bàn tay, vai, cánh tay và cẳng tay.
Nám: Thường liên quan đến ánh nắng, thay đổi nội tiết, cơ địa và yếu tố gia đình.
Thâm sau viêm: Hình thành sau khi da trải qua tình trạng viêm, mụn, kích ứng hoặc tổn thương.
Đồi mồi: Chủ yếu liên quan đến tác động của tia cực tím tích lũy trong thời gian dài.
Nám: Có thể mang màu nâu nhạt, nâu đậm hoặc nâu xám.
Thâm sau viêm: Có thể có màu nâu, nâu đỏ, xám hoặc hơi tím, tùy thuộc vào tông da và mức độ tổn thương.
Đồi mồi: Thường có màu từ nâu nhạt đến nâu đậm.
Nám, thâm sau viêm và đồi mồi thông thường đều có bề mặt phẳng, không gồ lên rõ rệt so với vùng da xung quanh.
Nếu một đốm sắc tố có biểu hiện gồ lên, đóng vảy, ngứa, đau, chảy máu hoặc thay đổi nhanh về màu sắc và kích thước, bạn nên gặp bác sĩ da liễu để được kiểm tra.
Nám: Có thể trở nên đậm màu hơn khi da tiếp xúc nhiều với ánh nắng và có khả năng tái xuất hiện.
Thâm sau viêm: Có thể mờ dần theo thời gian, nhưng tốc độ cải thiện phụ thuộc vào mức độ viêm, cơ địa và cách chăm sóc da.
Đồi mồi: Thường tồn tại tương đối ổn định và không nhất thiết nhạt đi khi thời tiết hoặc mùa thay đổi.
Những đặc điểm trên chỉ giúp nhận diện sơ bộ. Một người có thể đồng thời xuất hiện nám, thâm sau viêm và đồi mồi trên cùng một vùng da. Vì vậy, không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào hình ảnh hoặc màu sắc quan sát được bằng mắt thường.
Tàn nhang và đồi mồi đều có thể xuất hiện dưới dạng các chấm nâu nhỏ trên da, nhưng đây không phải là cùng một tình trạng.
Tàn nhang thường
Đồi mồi thường
Việc phân biệt hai tình trạng này chỉ bằng hình ảnh có thể không chính xác trong mọi trường hợp.
Gọi nhầm mọi vùng da không đều màu là nám có thể dẫn đến việc lựa chọn sản phẩm hoặc quy trình chăm sóc không phù hợp.
Sản phẩm mang lại kết quả tốt với người này chưa chắc phù hợp với người khác. Việc sử dụng quá nhiều hoạt chất làm sáng, tẩy da chết hoặc tác động mạnh lên da có thể gây kích ứng và khiến vùng sắc tố trở nên rõ hơn.
Dù đang gặp nám, thâm sau viêm hay đồi mồi, quy trình chăm sóc nên được xây dựng theo hướng ổn định và hạn chế kích ứng.
Bảo Vệ Da Trước Ánh Nắng
Ánh nắng có thể khiến nhiều dạng tăng sắc tố trở nên đậm màu hơn.
Nên lựa chọn sản phẩm chống nắng phù hợp với loại da và sử dụng đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Bên cạnh kem chống nắng, có thể kết hợp:
Không có sản phẩm chống nắng nào tạo ra khả năng bảo vệ tuyệt đối. Các biện pháp che chắn và điều chỉnh thời gian tiếp xúc với ánh nắng vẫn rất quan trọng.
Làm sạch quá mạnh, chà xát thường xuyên hoặc sử dụng sản phẩm khiến da khô căng có thể làm hàng rào bảo vệ da suy yếu.
Nên ưu tiên sản phẩm làm sạch phù hợp, không tạo cảm giác căng rát kéo dài sau khi sử dụng.
Tự nặn mụn, cạy vảy và cào gãi có thể làm phản ứng viêm nghiêm trọng hơn, từ đó tăng nguy cơ xuất hiện thâm sau viêm.
Khi da đang có mụn viêm, nên tập trung vào việc giữ da sạch, hạn chế chạm tay và tìm hướng chăm sóc phù hợp.
Các thành phần chăm sóc da không đều màu có thể bao gồm vitamin C, niacinamide, retinoid hoặc một số loại acid.
Tuy nhiên, sử dụng nhiều hoạt chất cùng lúc không đồng nghĩa với hiệu quả nhanh hơn. Việc kết hợp không phù hợp có thể gây:
Nên bắt đầu từng sản phẩm với tần suất phù hợp và theo dõi phản ứng của da.
Trước khi tập trung vào mục tiêu làm sáng hoặc đều màu, cần bảo đảm da không đang bị kích ứng, tổn thương hoặc viêm kéo dài.
Một quy trình chăm sóc cơ bản có thể gồm:
Tại Skin Lounge by Nàng Gốm, khách hàng có thể được trao đổi về tình trạng da hiện tại, thói quen chăm sóc tại nhà và những sản phẩm đang sử dụng trước khi lựa chọn quy trình chăm sóc.
Tùy theo nhu cầu và phản ứng thực tế của da, hướng chăm sóc có thể tập trung vào:
Skin Lounge hiện có các sản phẩm chăm sóc da từ nhiều thương hiệu như Colorescience, SkinCeuticals, Swissline, Biologique Recherche, Verso và Payot.
Công dụng, cách sử dụng và đối tượng phù hợp của từng sản phẩm cần được đối chiếu với thông tin công bố, nhãn sản phẩm và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Các sản phẩm và dịch vụ chăm sóc tại Skin Lounge mang tính chất hỗ trợ làm đẹp và chăm sóc da, không thay thế thuốc, quá trình thăm khám hoặc chẩn đoán của bác sĩ.
Bạn nên tìm đến bác sĩ da liễu khi vùng sắc tố có một trong những dấu hiệu sau:
Không nên dựa hoàn toàn vào ảnh trên mạng hoặc thiết bị soi da thông thường để tự chẩn đoán một tổn thương sắc tố bất thường.
Một số trường hợp nám liên quan đến thay đổi nội tiết có thể mờ dần khi yếu tố kích hoạt giảm xuống. Tuy nhiên, nám cũng có thể kéo dài hoặc tái xuất hiện khi da tiếp xúc nhiều với ánh nắng.
Chăm sóc da và bảo vệ da trước ánh nắng cần được duy trì ổn định thay vì chỉ thực hiện trong thời gian ngắn.
Không. Thâm sau viêm là sự thay đổi màu sắc của da sau tổn thương, trong khi sẹo liên quan đến sự thay đổi cấu trúc bề mặt hoặc mô da.
Một vùng da sau mụn có thể vừa có vết thâm vừa có sẹo lõm hoặc sẹo lồi.
Thời gian vết thâm mờ phụ thuộc vào mức độ viêm, độ sâu của sắc tố, tông da, thói quen chăm sóc và khả năng bảo vệ da trước ánh nắng.
Một số vết thâm có thể cải thiện sau vài tháng, trong khi những vùng sắc tố rõ hoặc nằm sâu hơn có thể cần nhiều thời gian hơn.
Đồi mồi thông thường là tổn thương lành tính. Tuy nhiên, một số tổn thương da khác có thể có hình dạng tương tự.
Nếu một đốm sắc tố thay đổi nhanh, có nhiều màu, bờ bất thường, gồ lên, đau, ngứa hoặc chảy máu, bạn cần đến gặp bác sĩ da liễu để được kiểm tra.
Không có một sản phẩm phù hợp cho mọi nguyên nhân gây tăng sắc tố.
Một số thành phần có thể hỗ trợ cải thiện vẻ ngoài của vùng da không đều màu, nhưng cách sử dụng còn phụ thuộc vào tình trạng da, mức độ nhạy cảm và các sản phẩm đang dùng.
Không nên tự kết hợp quá nhiều sản phẩm làm sáng hoặc tẩy da chết trong cùng một quy trình.
Chống nắng không bảo đảm làm các vùng sắc tố biến mất hoàn toàn. Tuy nhiên, đây là bước quan trọng giúp hạn chế sắc tố trở nên đậm hơn và hỗ trợ duy trì kết quả của quy trình chăm sóc.
Nám, thâm sau viêm và đồi mồi đều có thể khiến da trở nên không đều màu, nhưng mỗi tình trạng có nguyên nhân và đặc điểm khác nhau.
Nám thường xuất hiện thành mảng tương đối đối xứng trên mặt. Thâm sau viêm thường nằm tại vị trí da từng có mụn hoặc tổn thương. Đồi mồi thường là những đốm phẳng, có ranh giới khá rõ ở vùng da tiếp xúc với ánh nắng lâu năm.
Việc quan sát hình dạng và vị trí có thể giúp nhận diện sơ bộ, nhưng không thay thế chẩn đoán chuyên môn. Khi vùng sắc tố có biểu hiện bất thường hoặc thay đổi nhanh, bạn nên thăm khám bác sĩ da liễu thay vì tự xử lý tại nhà.
Để được tư vấn sản phẩm và quy trình chăm sóc da phù hợp với nhu cầu, bạn có thể liên hệ Skin Lounge by Nàng Gốm.
Skin Lounge by Nàng Gốm
437 - 439 Nguyễn Đình Chiểu, Phường Bàn Cờ, TP.HCM
Hotline: 0834 321 058
Website: skinloungebynanggom.com
Nội dung bài viết mang tính chất cung cấp thông tin chăm sóc da, không nhằm mục đích chẩn đoán, kê đơn hoặc thay thế ý kiến của bác sĩ. Mỹ phẩm và dịch vụ chăm sóc tại Skin Lounge không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.